Wat is thee? Zes verschillende thee soorten

Wat is thee? Zes verschillende thee soorten
01/04/2020 koffieTcacao
thee soorten
In thee

THEE IS EEN DRANK GEMAAKT VAN WATER EN BLAADJES VAN DE THEEPLANT CAMELLIA SINENSIS. ER ZIJN ZES VERSCHILLENDE SOORTEN THEE TE ONDERSCHEIDEN: WIT, GEEL, GROEN, OOLONG, ZWART EN POSTGEFERMENTEERDE THEE. ZE STAMMEN ALLEMAAL VAN DEZELFDE PLANT, MAAR VERSCHILLEN DOOR DE MANIER VAN BEWERKEN.  

Het verhaal van thee begint in 2737 voor Christus met keizer Chen Nung: kruidenkenner en uitvinder van de ploeg. Door toeval kwam hij erachter dat de blaadjes die in zijn pan heet water vielen een prachtig gekleurd en heerlijk geurend drankje gaven. Nu, 5000 jaar later, heeft dit – na water meest gedronken – drankje een grote invloed op vele culturen. De één drinkt het omdat er veel gezonde eigenschappen aan toegeschreven worden, de ander omdat het misschien wel het lekkerste en meest veelzijdige drankje ter wereld is.

Ons woord thee komt van het Amoy woord tê, een dialect dat in de Chinese provincie Fujian en Taiwan gesproken werd. De Camellia sinensis ofwel de theeplant is een groenblijvende plant die zich in tropische en subtropische landen thuis voelt. Hij is niet bang voor een beetje water (minimaal 127 cm per jaar!) en heeft geen last van hoogtevrees. Veel toptheesoorten groeien van 600 meter tot ver daarboven. We verdelen de theefamilie onder in twee hoofdsoorten: de Chinese variant heet Camellia sinensis sinensis en de Indiase variant Camellia sinensis asamica. De twee soorten verschillen behoorlijk van elkaar. Zo heeft de Sinensis sinensis kleine blaadjes die een fijn delicaat aroma geven. De Sinensis asamica heeft grote bladeren en geeft een veel krachtiger aroma. Vier tot twaalf jaar na het zaaien of stekken is de plant klaar om voor het eerst geoogst te worden. Oogsten gebeurt soms handmatig maar steeds vaker met behulp van machines: goedkoper maar zeker niet beter. Hoewel er veel uitzonderingen zijn op deze regel, worden de beste theesoorten zorgvuldig met de hand geplukt. Two leaves and a bud, twee blaadjes en een uitloper. Bij goedkope kwaliteiten thee plukt men nog één of twee blaadjes extra. Goed voor het volume, minder voor de kwaliteit.

Zes soorten thee

De duizenden manieren die er zijn om thee te bewerken, groeperen we in 6 klassen of soorten: wit, geel, groen, oolong, zwart en postgefermenteerde thee. Ze stammen allemaal af van de blaadjes van de Camellia sinensis maar de manier van bewerken maakt het verschil.

thee soorten

1. Witte thee

Traditioneel worden de eerste uitlopers in het plukseizoen van bepaalde subsoorten van de theeplant geplukt en gedroogd. De eerste uitlopers van deze subsoorten zijn te herkennen aan kleine donshaartjes. Witte thee kenmerkt zich door een fijn, delicaat en zoet aroma.

thee soorten

2. Gele thee

De productie van gele thee lijkt erg op die van groene. Men laat het droogproces langer duren waardoor de vochtige blaadjes een wat gelere kleur krijgen. Hierdoor verdwijnt het grassige aroma van groene thee en daar komt een zoet en bloemig aroma voor terug.

3. Groene thee

De kunst van het maken van groene thee is eigenlijk niets anders dan het voorkomen dat het zwarte thee wordt. Dit kan op maar één manier: verhitten. Door verhitting in een wok of met stoom wordt het enzym oxidase gedeactiveerd. Dit enzym maakt dat groene theeblaadjes oxideren en bruin worden. Na het verhitten kunnen er nog vele andere stappen volgen zoals rollen en het geven van een mooie vorm aan het blad.

thee soorten

thee soorten

4. Oolong

Deze theeklasse wordt ook wel half geoxideerde thee genoemd. Door de buitenkant van het theeblad in een trommel te kneuzen begint hier het oxidatieproces. Afhankelijk van de smaak waar je naar op zoek bent (er zijn er 78!) kan dit een uur tot vele uren duren. Zo kan het blad van een Tie Guan Yin uit de Chinese provincie Fujian 20 procent geoxideerd zijn en een Oriental Beauty (Dongfang Meiren) uit Taiwan 70 procent. Na het oxidatieproces wordt de thee soms nog tot balletjes gerold en gedroogd.

 

5. Zwarte thee

Nadat het theeblad een tijdje heeft kunnen verwelken wordt het met de hand of in grote machines gerold. Door dit rollen komen de celsappen naar buiten. Deze sappen reageren met zuurstof en zorgen ervoor dat het blad bruin kleurt. Na drogen heeft de thee zijn vertrouwde zwarte kleur gekregen.

thee soorten

6. Postgefermenteerde thee

Deze traditioneel uit de Chinese provincie Yunnan afkomstige theeklasse is in het westen nog behoorlijk onbekend. Groene thee wordt meestal tot koeken geperst waarna micro-organismen hun werk kunnen doen. Bij deze thee geldt: hoe ouder de thee, hoe beter de kwaliteit. De bekendste theesoort uit deze groep is Pu Erh.

Thee of kruideninfusie?

Wanneer je voor het theeschap in de supermarkt staat heb je de keuze uit tientallen verschillende theesoorten. Maar is alles waar thee op staat ook wel echt thee? Deze vraag zouden we aan de hand van een eenvoudige formule kunnen beantwoorden: H2O + blaadjes van de Camellia sinensis = thee! Maar hoe zit het dan met kruidenthee en rooibosthee? Hoe lekker deze drankjes ook zijn: ze voldoen niet aan onze formule en zijn dus eigenlijk helemaal geen thee. De Fransen noemen dit soort drankjes Tisane, de Engelsen Herbal Infusion. In onze taal kennen we eigenlijk geen naam voor de infusie van andere blaadjes dan die van de theeplant en noemen we gemakshalve alles thee. 

Tekst en beeld Richard Schukkink

X
0 Shares
Share
Pin