Wat is cafeïne?

Wat is cafeïne?
02/09/2017 koffieTcacao
In koffie

CAFEÏNE, EEN BIJZONDER STOFJE! JE VINDT HET IN KOFFIE, THEE, CACAO, FRIS- EN ENERGYDRANKEN. NA EEN NACHT DOORHALEN KAN EEN DOSIS VAN DIT PEPMIDDEL GENOEG ZIJN OM DE DAG WEER AAN TE KUNNEN. MAAR WAT IS HET?

Niets zo efficiënt als de natuur. Geen plant zal energie steken in de aanmaak van stoffen als deze geen doel hebben. Dat is met cafeïne niet anders. Cafeïne mag dan voor ons een genotmiddel zijn, het is voor de plant een afweermiddel. Sterker nog, de bittere alkaloïde is zo toxisch dat insecten en schimmels er effectief mee op een afstand worden gehouden. Zaailingen van koffie bevatten zelfs zulke hoge hoeveelheden cafeïne dat ze zich hiermee verdedigen tegen ontkiemende zaden van concurrerende planten.

En mocht je je afvragen waarom naast arabica de robusta zo massaal is aangeplant? Robusta bezit met zijn 2,2 procent cafeïne een bijna twee keer zo sterke verdedigingslinie tegen ziektes als de 1,2 procent van arabica.

wat is cafeïne

Mythes rondom cafeïne

Over de vermeende giftigheid van cafeïne doen allerlei mythes de ronde. Een bekende anekdote is die van de Zweedse koning Gustav III (1746-1792). Om de gezondheidseffecten van koffie te onderzoeken, liet hij van een tot levenslang veroordeelde eeneiige tweeling de een dagelijks veel thee drinken en de ander evenveel koffie. Maar de geschiedenis nam een rare wending. Want het toeval wilde dat de twee begeleidende artsen al tijdens het experiment overleden. Van de tweeling werd de theedrinker maar liefst 83 jaar oud, en de koffiedrinker zelfs nog ouder!

Natuurlijk, ook cafeïne kan dodelijk zijn. Maar dan moet je wel zo veel cafeïne tot je nemen dat je pupillen zo groot worden als garagedeuren. De website met de vrolijke titel Death by cafeïne geeft de onmogelijkheid van de exercitie aan. Weeg je 82 kilogram schoon aan de haak, dan zul je 160 espresso’s moeten drinken voordat je het aardse voor het hemelse leven kunt inruilen.

Dit is natuurlijk puur theoretisch want ons lichaam geeft ons ladingen waarschuwingen voordat we maar in de buurt van een overdosis komen. De gevoeligheid verschilt van mens tot mens, maar de signalen van overmatig cafeïnegebruik zijn bekend: verhoogde hartslag, moeite met slapen en trillende handen. Voor alle duidelijkheid: het zijn mogelijke verschijnselen. Er zijn genoeg mensen die ’s avonds cafeïnehoudende dranken consumeren en slapen als een roos.

Zaterdagmorgen

Aan de andere kant kan onthouding van cafeïne ook weer ongewenste symptomen geven. Iedereen die op kantoor koffie drinkt, kent dat ondefinieerbare vervelende zaterdagmorgengevoel wel. Het lichaam, gewend aan cafeïne, plaagt ons met hoofdpijn, slaperigheid en verminderde alertheid. Dat laatste is meer dan eens aangetoond. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) meldde onlangs dat 75 mg cafeïne (standaard kopje koffie) helpt om de concentratie te verhogen. En ook dat is geen kennis van vandaag. Al in de Eerste Wereldoorlog stuurden de Amerikanen blikken instantkoffie naar het front om de soldaten alert te houden. De soldaten spraken zelfs over een ‘cup of George’, naar de uitvinder van de instantkoffie George Washington.

“I am very happy despite the rats, the rain, the mud, the draughts, the roar of the cannon and the scream of shells. It takes only a minute to light my little oil heater and make some George Washington Coffee… Every night I offer up a special petition to the health and well-being of Mr. Washington”

Ben je dat zaterdagmorgen gevoel zat? Dan zijn er maar twee oplossingen. Zet je doordeweekse consumptiepatroon voort in het weekend en probeer dus te achterhalen waar je baas die robusta-cafeïnebom inkoopt of overtuig je baas arabicakoffie te gaan schenken.

Sportprestaties

Cafeïne kan ook in je voordeel werken. Drink maar eens een mok thee, koffie of chocolademelk voordat je gaat sporten. Al heb je geen air in je schoenen, met cafeïne in de aderen loop je als op wondersloffen! Vind je dit te mooi om waar te zijn? De resultaten van een recente studie (A. Jeukendrup e.a.) laten zien dat de inname van cafeïne één uur voor aanvang van de training, de duurprestaties verbetert. Twee tot drie koppen koffie, en je laat al je trainingsmaatjes achter je!

Cafeïne gehalte

Een misvatting is dat espresso meer cafeïne bevat dan filterkoffie. Wanneer je uitgaat van een espresso van 25-30 ml en een filterkoffie van 180 ml, dan krijg je minder cafeïne binnen met een espresso. Drink je arabica’s voor je espresso en blends met robusta voor je filter dan loopt het verschil extra op. Thee bevat ‘droog’ meer cafeïne dan koffie, maar omdat thee minder sterk wordt gezet ligt het gehalte per consumptie lager. Per soort thee verschilt het cafeïnegehalte wel. Formosa oolongbevat bijvoorbeeld relatief weinig cafeïne. Chocolade kent grote verschillen in gehaltes. Een reep melkchocolade van 28 g bevat net zo veel cafeïne als een kopje decaf, maar donkere chocolades kunnen echte cafeïnebommen zijn met 160 mg per 100 gram chocolade.

sep12
Fairtrade en Tony’s Chocolonely bundelen krachten voor leefbaar inkomen cacaoboer
Fairtrade en Tony’s Chocolonely bundelen krachten voor leefbaar inkomen cacaoboer

Fairtrade en Tony’s Chocolonely strijden samen tegen armoede in de cacaosector en maken een referentieprijs voor een leefbaar inkomen van de cacaoboer.

sep05
FRANK about tea: “thee voor de nieuwsgierige wereldburger”
sep05
Nestlé maakt nieuwe chocolade van enkel cacaovrucht
Nestlé maakt nieuwe chocolade van enkel cacaovrucht

Nestlé heeft een nieuwe chocolade ontwikkeld met de cacaopulp als natuurlijke suiker. “Een ontwikkeling met veel potentie,” vindt Jack Steijn.

sep03
Barista aan Zet: Milo Gil
Barista aan Zet: Milo Gil

De Barista aan Zet is deze keer Zeeshan Malik van Kaafi uit Den Haag. Bekijk zijn favoriete koffie recept.

Meer weten over koffie? Bekijk een van de laatste magazines!

VIEW ALL PRODUCTS
  • koffieTcacao #31
    6,50
    Quickview

    koffieTcacao 31 – JUN/AUG 2019

    Lente, zomer of herfst, het enige dat je hoeft te doen is koffieTcacao 31 te lezen! Met een warme of koude thee, een ijskoffie of een espresso en een paar blokjes chocolade on the side… is dit een moment tijdens je drukke werkdag of op je balkon die niemand je kan afnemen. Ook in dit zomernummer hebben we weer veel voor je in petto. Drie inspirerende columns van onze vast columnisten Willem BootDominique Persoone en Deirdre Deprettere bijvoorbeeld. Over kinderdromen, betere prijzen en thee om over na te denken. En onze gastcolumnist Milo van Velzen, thee inkoper van Simon Lévelt, geeft een ware ode aan thee. Ook tippen we in koffieTcacao 31 vier leuke zaken om deze zomer eens te bezoeken; het Theeza(a)kjeButchers coffeeCartel en Nawijn&Polak. In een andere mooie zaak, Dish aan de Kade, gaan we in gesprek met programmamaker Lauren Verster. Zij vertelt over haar doelen, moederschap en oploskoffie! Geniet van deze koffieTcacao 31 en van de zomer!
    6,50
    6,50
  • koffieTcacao 30 webshop
    6,50
    Quickview

    koffieTcacao 30 – MRT/MEI 2019

    Niet één maar drie covers hebben we laten drukken voor koffieTcacao 30. De klassieke botanische plantentekeningen zijn de inspiratie geweest voor de illustraties van Becca Turner. Een ode aan de planten waar we al dit lekkers aan te danken hebben. In koffieTcacao 30 aandacht voor single origin koffies uit de supermarkt, hoe je een Tea Master wordt, het 'einde' van de chocolade zoals wij deze kennen en tourrenner Ramon Sinkeldam die vertelt over zijn passie voor koffie. Ook nemen we je in koffieTcacao 30 mee naar Burundi met een fotoreportage van Long Miles Coffee, naar Taiwan met Dorien en Geert van MIST en naar Milaan met ons KTC team.

    koffieTcacao 30: eten en keten

    En wat eten we bij het lezen van de nieuwste koffieTcacao? Wat dacht je van een koffie-vistaco van Zino Urban Bistro of een espresso-raw chocoladetaart  uit het nieuwe kookboek Andere Koek. Wil je alles weten over het fenomeen Blockchain, maar dan met betrekking tot KTC. Dan zit je met koffieTcacao 30 ook goed. Margo Potma legt het je haarfijn uit in haar artikel Blockchain; keten via de ketting. Vanzelfsprekend praten we je ook weer bij over de nieuwste machines, evenementen en gadgets, testen we een koffie, thee en chocolade en gaan we op bezoek bij vier toffe hotspots.
    6,50
    6,50
  • koffieTcacao 29
    5,99
    Quickview

    koffieTcacao 29 – DEC/FEB 2019

    EEN NIEUWE EDITIE VOL KOFFIENIEUWS, THEEREIZEN EN CHOCOLADEAVONTUREN. NU HOPEN OP EEN PAAR KOUDE DAGEN, BIJ VOORKEUR MET SNEEUW, OM LEKKER ONDERUIT KOFFIETCACAO 29 DOOR TE BLADEREN. En wat kom je dan zoal tegen in koffieTcacao 29? LEES HIER MEER
    5,99
    5,99
  • koffieTcacao 28 bestellen
    5,99
    Quickview

    koffieTcacao 28 – SEP/NOV 2018

    Dit nummer vertellen we je over Wakuli Market, een platform waarmee boeren van over de hele wereld hun koffie direct aan consumenten of winkels kunnen verkopen. Marika van Santvoort praat je bij over de nieuwe cadmiumwetgeving en de invloed hiervan op jouw stukje chocolade. Fever-tree deelt een aantal smakelijke thee en koffie-cocktails, we bezoeken de enige theeplantage in Nederland en gaan op koffiereis naar Laos. Ook vertellen ex-gedetineerden je over wat zuivere koffie met ze doet en geven we je alle tips voor een geslaagde citytrip naar Praag.
    5,99
    5,99

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

X